Inleiding

Het nieuwe federale regeerakkoord 2025-2029 brengt tal van veranderingen voor zelfstandigen, freelancers en kleine KMO’s. De regering heeft als doel om ondernemerschap aantrekkelijker te maken, administratieve lasten te verlagen en de sociale bescherming voor zelfstandigen te verbeteren. In deze blogpost splitsen we de veranderingen op in twee duidelijke secties:

1. Voor zelfstandigen en freelancers – ondernemers zonder personeel
2. Voor kleine KMO’s – ondernemingen met personeel

Hierdoor krijg je snel een overzicht van de maatregelen die voor jou relevant zijn. Indien je het volledig regeerakkoord zou willen lezen kan je deze hier terugvinden.

1. Veranderingen voor zelfstandigen en freelancers (zonder personeel)

Voor zelfstandigen en freelancers die geen personeel in dienst hebben, zijn er verschillende hervormingen op komst die fiscale voordelen bieden, sociale bescherming versterken en de administratieve last verminderen.

Administratieve vereenvoudiging

• Gratis KBO-wijzigingen: Vanaf 2025 worden wijzigingen in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO), zoals adreswijzigingen, gratis via het online portaal My Enterprise.
• Schrappen van overbodige verplichtingen: Een aantal verouderde documenten, zoals het dagontvangstenboek en bepaalde btw-registers, verdwijnt.
• E-reporting vervangt klantenlisting: De ‘nihil’ btw-klantenlisting verdwijnt, waardoor je geen onnodige aangiftes meer hoeft in te dienen.
• Digitalisering van officiële bekendmakingen: Publicaties in het Belgisch Staatsblad zullen volledig digitaal kunnen worden ingediend.

Fiscale hervormingen

• Ondernemersaftrek: Een nieuwe aftrek voor zelfstandigen zorgt ervoor dat een eerste schijf van de winst vrijgesteld wordt van belasting.
• Geen boete meer voor laattijdige voorafbetalingen: De belastingvermeerdering bij onvoldoende voorafbetalingen verdwijnt vanaf 2026.
• Degressief afschrijven wordt opnieuw mogelijk: Dit maakt het mogelijk om investeringen sneller fiscaal af te boeken, wat gunstig is voor cashflow.
• Uitbreiding van de pensioenspaarmogelijkheden: Het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ) wordt uitgebreid met hogere maximale bijdragen vanaf 2026.

Sociale bescherming en bijdragen

• Maandberekening van sociale bijdragen: In plaats van een kwartaalberekening, zodat je bijdragen beter aansluiten bij je actuele inkomsten.
• Billijkere aanpak bij laattijdige betalingen: Boetes op te laat betaalde sociale bijdragen worden verzacht.
• Uitbreiding moederschapsuitkering: Kersverse moeders krijgen twee kwartalen vrijstelling van sociale bijdragen in plaats van één.
• Automatische ziekte-uitkering: Een elektronisch doktersattest zal automatisch een aanvraag voor een ziekte-uitkering in gang zetten.
• Overbruggingsrecht en pensioenrechten: Het overbruggingsrecht bij stopzetting van de activiteit zal meetellen voor de opbouw van pensioenrechten.

Bijzondere maatregelen voor zelfstandigen in bijberoep en student-zelfstandigen

• Hervorming statuut bijberoep: Dit wordt herzien zodat zelfstandigen in bijberoep meer sociale rechten opbouwen.
• VAPZ voor bijberoepers: Zelfstandigen in bijberoep kunnen vanaf 2026 ook deelnemen aan het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen.
• Meer flexibiliteit voor student-zelfstandigen: Verhoogde fiscale inkomstenplafonds worden permanent, en studenten kunnen tot het einde van het kwartaal waarin ze afstuderen het statuut behouden.

2. Veranderingen voor kleine KMO’s (met personeel)

Voor kleine ondernemingen met personeel komen er wijzigingen op het gebied van fiscaliteit, loonlasten en regelgeving rond arbeidscontracten.

Administratieve vereenvoudiging

• Vereenvoudigde sociale aangiftes: De administratieve last bij loon- en arbeidstijdregistratie wordt verlicht met het e-gov 3.0-project.
• Flexibelere deeltijdse arbeid: De verplichting om alle uurroosters op te nemen in het arbeidsreglement vervalt, mits duidelijke grenzen worden vastgelegd.
• Minder papierwerk rond arbeidscontracten: Tijdelijke en soepele overgangen tussen werkgevers worden vergemakkelijkt.

Fiscale en loonlastenmaatregelen

• Lagere loonkosten: De regering wil een compensatiemechanisme invoeren om de verhoging van de minimumlonen voor werkgevers te verzachten.
• Extra steun voor sectoren met personeelstekorten: Flexi-jobs worden uitgebreid naar sectoren zoals onderwijs, kinderopvang, sport en cultuur.
• Verruiming overurenregeling: De fiscale gunstregeling voor overuren wordt uitgebreid tot 360 vrijwillige overuren per jaar.

Arbeidsmarkt en loonbeleid

• Nieuwe regelgeving rond flexibele arbeid:
  • De verplichting om deeltijdse werknemers minstens 1/3e van een voltijds uurrooster te laten werken wordt afgeschaft.
  • Nachtarbeid begint voortaan pas om middernacht in plaats van om 20 uur.
  • Proefperiode wordt opnieuw ingevoerd: een contract kan de eerste 6 maanden met 1 week opzegtermijn worden beëindigd.
• Hervorming ontslagvergoeding: De ontslagvergoeding wordt beperkt tot maximaal 52 weken.
• Activering langdurig werklozen: Werkloosheidsuitkeringen worden tijdsgebonden en strenger gedegresseerd.

Werkbaarheid en werk-privébalans

• Ouderschapsverlof uitgebreid: Pleegouders krijgen toegang tot ouderschapsverlof.
• Flexibiliteit in werkorganisatie: Werknemers kunnen werk- en schooluren beter op elkaar afstemmen.
• Tijdskrediet en loopbaanonderbreking geharmoniseerd: De voorwaarden worden gelijkgetrokken tussen de publieke en private sector.

Conclusie

Het federale regeerakkoord 2025-2029 biedt zowel freelancers en zelfstandigen als kleine KMO’s belangrijke voordelen: minder administratie, lagere lasten en een betere sociale bescherming. Voor zelfstandigen zonder personeel betekent dit een soepeler fiscaal regime en een steviger sociaal vangnet. Voor KMO’s betekent het een flexibelere arbeidsmarkt en minder complexiteit in personeelsbeheer.

Hoewel de meeste maatregelen positief zijn, zullen ondernemers moeten wennen aan de nieuwe regelgeving. Het is daarom essentieel om de komende tijd goed te volgen wanneer welke veranderingen effectief worden ingevoerd.